logo
blog_img

19-Apr-2020

ازاي ابدأ في مجال الماركتنج !

لو انا مش خريج إدارة او بيزنس او حاجة ليها علاقة بالتسويق، ينفع اشتغل في التسويق؟


 اولاً الموضوع مش مستحيل ولا حتى صعب بس لازم تبقى دارسه كويس. الشركات اغلبها مبقاش يركز مع انت خريج ايه وخريج منين، لانهم عارفين ان التعليم الجامعى عندنا مبيأهلش لحاجة. اهم حاجة بالنسبة له انت هتحقق اهدافه ولا لأ.


فى طريقين ممكن تمشى فيهم: الاول انك تشتغل على نفسك كويس بالكورسات والشهادات، وانا رأيى تكسب وقت بشهادة كبيرة ومعترف بيها احسن من كورسات كتير صغيرة. من ضمن الشهادات دى الماجستير المهنى فى ادارة الاعمال MBA


الطريق التانى هو انك تدخل على حاجة قريبة من التسويق او فى نطاقه بس مش محتاجة نفس امكانيات الماركتير، من امثلتها البيع، التسويق الالكترونى، الاعلان.. الخ ومنها بتكتسب خبرة وتعمل انجاز وتنقل على التسويق. الاحسن انك تمشى فى الطريقين مع بعض. 


=======


- أعمل ايه عشان اشتغل فى التسويق؟


دى شوية نصايح كده وطرق ممكنة عشان تشتغل فى التسويق:


- حاول تبدأ فى شغلانة مندوب بيع - Sales Rep فى شركة مالتى ناشيونال، فى الوقت ده حاول تنمى نفسك فى التسويق وبعد ما تلاقيك فهمت الاساسيات كويس، حاول توصل للHR أو اتصاحب على Product manager فى الشركة، وعرفه انك عاوز تنقل تسويق، ووريله انك فاهم تسويق، وهو غالباً هيفتكرك اول ما يحتاجوا assistant brand manager، وبعدين تاخد السلم صح.


- ممكن تشتغل Account executive او business development specialist فى شركة من الشركات الوسيطة، زى شركات الدعاية مثلاً. هتتعامل مع شركات كتير جداً، وهتتعرف على احتياجتهم صح. وهيبقى عندك خبرة كمان فى التعامل معاهم، (متنساش تكتب الشركات اللى اتعاملت معاها فى شغلك وبالذات الAccounts الكبيرة)، وبعدين ابعت السى فى للشركات دى او ادخلها عن طريق المعارف - Referrals.


- اشتغل فى التسويق الاكترونى او السوشيال ميديا. ده مجال تقدر تدخله بأقل الامكانيات واهو اسمك فى الCV قربت شوية من مجال التسويق. ده هيساعدك كمان تنتشر على النت عموماً وعلى مواقع مهمة زى Linkedin وشركات كتير هتاخد بالها وتكلمك.


- معظم الشركات الكبيرة بيبقى عندهم قسم مسئول عن توفير تدريب عمل - Internship، قدم هناك خصوصاً لو لسه طالب او خريج جديد، واثبت نفسك فيه، وبعديها ان شاء الله هتبقى ضمنت مكانك، لانهم مش مصلحتهم يضيعوا فلوسهم عليك، وبعدين يدوروا لسه على حد جديد.


- حاول تعمل خطة تسويق لمنتج من منتجات الشركة اللى بتحبها وحاول تاخد معاد هناك مع حد فى التسويق واعرض عليه افكارك، وممكن يقتنع وتشتغل معاهم وتبقى برنس فعلاً لو عملتها.


- ممكن تشتغل فى اقسام التسويق فى الجمعيات التطوعية او فى انشطة الجامعة، ده بيتقلك جداً فى حاجتين: فى التسويق كأساس، وحاجة كمان ان الشركات بقت بتركز على الناس اللى ليهم انشطة تطوعية، لان ده بيعكس قدرتك على الانجاز و العمل فى فريق وتحت ضغط.


- فى مجالات قريبة جداً من التسويق او بمعنى تانى مرتبطة بيه والشركات دايماً محتاجه فيها ناس. حاول تخلّى المجالات دى مدخلك للتسويق. من الامثلة.. البيع، العلاقات العامة، بحوث السوق، كتابة الاعلانات، التصميمات الاعلانية والترويجية، المواقع الالكترونية للشركة سواء تصميم او اشراف وادارة ليها، خدمة العملاء، خدمات مابعد البيع .. الخ


- اعمل مشروع صغير، هتتعلم فيه التسويق من اوله لأخره، وهتمارسه بإيدك، بعديها بخبرتك تقدر تشتغل فى شركات تقيلة هتحترم انك عملت حاجة برايفت، واشتغلت تسويق بإيدك.


======


- ايه اشهر أدوار ووظايف التسويق؟


دول مجموعة من أهم و أشهر المسميات الوظيفية والادوار فى التسويق:


- متخصص التسويق - Marketing specialist (فى تسمية مشابهة : منسّق تسويق - Marketing coordinator): بيظهر الدور ده اكتر فى الشركات الخدمية زى شركات الIT، وبيبقى دوره فى نطاق الترويج وبالذات تطوير الحملات الاعلانية للشركة، والتسويق الالكترونى.


- مندوب تسويق - .Marketing Rep : المسمّى ده يكاد يكون اختفى دلوقتى، لان الشركات كانت بتقولك هتشتغل مندوب تسويق، لكن فى الحقيقة انت بتشتغل فى البيع، وعشان كده بقى فيه مسميات تحت وظايف البيع بديلة عنّه.


- متخصص تطوير اعمال - Business development specialist: ده اختراع جديد كده دخلته الشركات عشان يبقى دور يشمل التسويق والبيع فى نفس الوقت، بتلاقى برضه الدور ده اكتر فى شركات الخدمات. وصاحب الوظيفة دى بيبقى جوكر فى المكان.


- تنفيذى حسابات او مدير حسابات - (Account Executive - Account Manager): اوضح مثال عشان تفهم المسمى الوظيفى ده هو انك تشوفه فى شركات وسيطة زى شركات الدعاية والاعلان. صاحب الدور ده بيبقى معاه كذا اكونت (شركة - عميل) من اول ما بيبدأ يدور عليهم ويفتح معاهم شغل، لحد ما بيفضل يتابعهم ويحللهم كل مشاكلهم. الدور ده فى نطاق البيع (جزء من ادوار التسويق).


- مندوب بيع - .Sales rep: بيظهر فى شركات المنتجات زى شركات الاغذية، وبيبقى مسئول انه يضمن وصول المنتج لمنافذ التوزيع بالشكل الصح، ويساعد المنافذ دى ويتابعهم.


- مدير او مشرف مناطق - تجزئة : (Retail Manager - Area Manager (/supervisor: وفى اسامى كتير شبيهه بدول، وكلهم فى نفس نطاق انه واحد فى شركات منتجات استهلاكية، بيضمن انه مسيطر توزيعياً على منطقة جغرافية معينة او منافذ توزيعية محددة، وبرضه فى نطاق البيع.


- مدير علامة تجارية - Brand manager : الوظيفة دى موجودة بشكل اساسى فى شركات المنتجات الاستهلاكية والادوية، وفيها بتمسك المنتج (البراند) تحلله مشاكله، وتضمن التوزيع المظبوط له، وبتعمله دعاية سواء عن طريق شركتك او بالتنسيق مع شركات دعاية متخصصة. عملياً مدير البراند اهم وظيفة ليه هو التوزيع، خصوصاً فى شركات الاغذية. تحته علطول حاجة اسمها مساعد مدير علامة تجارية - Assistant brand manager. وعشان توصل لمدير العلامة التجارية او مساعده واللى هم من اهم الوظائف التسويقية فى الشركات الكبيرة فغالباً بتشتغل شوية فى البيع الأول.


- مدير منتج - Product manager : ده غالباً بيبقى اتقل من مدير العلامة التجارية، لأن كل منتج بيبقى تحتيه كذا براند، يعنى مثلاً ده مدير منتج الالبان، وتحت الالبان فيه كذا براند للالبان، او منتج البطاطس فى شركة شيبسى تحتيه مثلا شيبسى وكرانشى. طبعاً ده بيبان فى الشركات الكبيرة.


- كاتب النصوص الاعلانية - Copywriter: ده المسئول انه بيكتب النص الاعلانى لاى اعلان. احياناً بيبقى المسئول عن القصة دى هو المخرج - Creative director، بس عموماً الاكيد ان المخرج الفنى هو المسئول عن اخراج الاعلان على اساس الاسكربت اللى بيجى من الكوبى رايتر. شركات الاعلان ملهاش استراتيجية ثابتة للى بيخرج او بيكتب الاعلانات بس المسميّن دول هما الاشهر.


- مدير التسويق - Marketing Manager: طبعاً ده اتقل واحد فى كل الادوار والمسميات دى..بس خلى بالك ان المسمى على كبره، فلازم يبقى محدد له المهام، لان ممكن يبقى مدير تسويق فى شركة صغيرة يكون قيمته الفعلية بتساوى متخصص او منسق تسويق فى شركة كبيرة.. فلازم تعرف الاول المدير ده بيعمل ايه وبعدين تقيمه صح.


======


- لازم ابقى مبدع او بفهم فى الاعلانات عشان اشتغل تسويق؟


فى حاجة لاحظتها فى كتير من اللى عاوزين ينقلوا لمجال التسويق وهى انهم بيبقى عاجبهم الاعلانات وافكارها. انا قبل ما ادخل او اعرف حتّى اى حاجة عن التسويق كنت مهتم جداً بالاعلانات وبحب جداً الافكار اللى فيها، خصوصاً الاعلانات المطبوعة، واقعدت فترة كنت بحاول اصمم اعلانات واكتب taglines - slogans .. بعد ما دخلت المجال بصراحة نسيت موضوع الاعلانات ده بشكل كبير.


الاعلان بكل افكاره وابداعه هو اداة من ادوات الترويج اللى بيتسخدمها التسويق، يعنى الماركتير ممكن يقترح فكرة للاعلان.. ممكن يعدّل لوجو او تاج لاين لكن مش دوره ولا امكانياته انه يشتغل فى الاعلان. بمعنى اوضح..التسويق والاعلان مكملين لبعض..لكن التسويق لا يعبّر عن الاعلان، ولا الاعلان يعبّر عن التسويق. ولا امكانيات المسوّق هى امكانيات المخرج الفنى او كاتب النص الاعلانى، ولا حتى شخصية الماركتير قريبة من شخصية مخرج او مطوّر الاعلان بانواعها.


عشان كده لو انت داخل على مجال التسويق عشان بتحب الاعلانات، فنصيحتى هى انك بتدرس الاول المجال كويس، وتعرف ابعاده، وبعدين تقرر هتركز على مجال الاعلان والابداع فيه، ولا هتركز على مجال التسويق، واللى هو مظلة لمجال الاعلان.


=======


لازم ابقى اجتماعى عشان اشتغل فى التسويق؟


فى ناس فاهمة ان عشان تشتغل فى التسويق لازم يبقى عندها شخصية اجتماعية، وده كلام مش صح. الكلام ده ممكن يبقى فى البيع، عشان بتحتاج انك تتعامل مع ناس كتير وتبنى معاهم علاقات شغل، لكن التسويق بيعتمد على التخطيط والدراسة قبل التنفيذ، وكلها حاجات مش قايمة على كونك اجتماعى و عندك علاقات كتير ولا لأ. فيه شركات مصرية كتير بتنقى مدير التسويق على اساس علاقاته فى السوق، وده لأن التسويق فى مصر قايم اغلبه ع الفهلوة، والعلاقات. لكن تبقى عارف ان مش ده الطبيعى فى التسويق، ومش ده اللى بيحصل ولا المفروض يحصل فى اى شركة فاهمة يعنى ايه تسويق.


======


ازّاى ممكن اميز نفسى قدام الشركات؟


عندى فكرة كويسة للناس اللى عاوزة تشتغل فى التسويق. لو انت مالك ادوات التسويق وفاهم فيه كويس، اعمل خطة تسويق من غير تفاصيل كتير، او واحدة بتفاصيل كتير، وواحدة بتفاصيل اقل، اعمل الخطة دى للشركة اللى انت عاوز تشتغل معاها، وبعديها امسك موبايلك، وكلم الشركة وقولهم انك عاوز تورّى ادارة التسويق عندهم شوية اقتراحات، واقعد مع حد من هناك وعرفه الخطة بالتفاصيل الأقل. الكلام ده كنت بعمل حاجة قريبة منّه، انى فى الكورسات وقت المشروع كنت بنصح الناس تعمل خطة تسويق لمنتج كان ناجح ووقع، وبعد الكورس يروحوا للشركة صاحبة المنتج ده بالخطة اللى عملوها فى الكورس، عشان يفتحوا معاهم شغل.


بصّ.. بلاش تفكّر فى الموضوع بشكل روتينى زى أى حد، مش لازم عشان الدنيا كلها بتستنى الوظيفة تجيلها عن طريق اعلان وتقدّم عليها وحد يكلمها..تستنى زيهم. فكّر فى طرق جديدة.


======


- اقرا كتب ايه عشان احترف التسويق؟


دى مجموعة من كتب التسويق من البداية لحد ماتحترف المجال:


مرحلة المبتدئين فى التسويق، وغير المتخصصين:


- التسويق للجميع - رؤوف شبايك (كتاب بسيط جداً ولغته سهلة وهيحببك فى التسويق)


- الماركتينج بالمصرى - حسام حسان


- عن التسويق - حسام حسان (اغلبها حالات وقصص نجاح للشركات مع مصطلحات ومفاهيم التسويق الجديدة)


- 8 خطوات لاقتناص وظائف التسويق - حسام حسان (فيه جزء مهم عشان تفهم ادوار التسويق والوظايف الموجودة فيه)


- Marketing for dummies - alexander hiam


- 100 great marketing ideas (بيعرفك اغلب مصطلحات وتكتيكات التسويق بس بامثلة عملية مبدعة جداً)


مرحلة الكتب التقيلة الغير اكاديمية:


- blue ocean strategy- chan kim (بيشتغل معاك على استراتيجيات جديدة فى التسويق بتجبنك المنافسة الشرسة)


- Kotler on marketing - kotler


- Marketing from A to Z - kotler


- Marketing 3.0 - kotler


- 22 laws of marketing


- 22 laws of branding (الكتابين لمؤلفهم al ries بس شايفهم واخدين اكتر من حقهم شوية)


- permission marketing - seth godin


مرحلة الكتب التقيلة الاكاديمية:


- principles of marketing - kotler


- marketing management - peter donnelly (اتظلم الكتاب ده مع انه اقدم من كتب كوتلر وفى اجزاء اتقل من كتب كوتلر)


- marketing management - kotler (يعتبر المرجع الاساسى فى اغلب مدارس التسويق)


- Advertising and promotion - belch & belch


- advertising age - arens

التعليقات (0)

من فضلك قم بتسجيل الدخول لتتمكن من التعليق